Nazwisko Nowak nosi w Polsce 187 732 osoby – to 1. miejsce wśród najczęstszych nazwisk. Poniżej zebraliśmy to, co o jego pochodzeniu i występowaniu podaje Internetowy słownik nazwisk w Polsce Instytutu Języka Polskiego PAN – każda informacja ma wskazane źródło.
Co oznacza nazwisko Nowak?
IJP PAN wywodzi nazwisko od wyrazu pospolitego „nowak” użytego jako przezwisko: „człowiek nowy w pewnym środowisku”. Słownik oznacza je jako niederywowane, czyli niepochodzące od innego nazwiska.
Formy żeńskie: Nowakowa (żona), Nowakówna (córka). Warianty: Nowok (śląski), Novak (odmianka graficzna). Poza Polską IJP PAN notuje adaptacje Nowack, Novak, Novack. Wiele rodzin nosi to nazwisko niezależnie od siebie, więc nie wynika z niego, że wszyscy Nowakowie są spokrewnieni.
Najstarsze zapisy
Najstarszy zapis wskazany przez IJP PAN pochodzi z 1335 roku: „Present(e) ... Nicolao Nouac” (Słownik staropolskich nazw osobowych, t. IV, s. 78). To najstarsza wzmianka w wykorzystanych źródłach, a nie data powstania nazwiska.
| Rok i zapis | Odwołanie |
|---|---|
| 1335 – Present(e) ... Nicolao Nouac | SSNO IV, s. 78 |
| 1409 – Andreas alias Nowak de Sedlisca | SSNO IV, s. 78 |
| 1518 – Trześniów, Albertus Nowak | AntrP III, s. 165 |
| 1769 – Marianna Nowak | AntrP III, s. 166 |
| 1902 – Nowak | GórPow, s. 159 |
Gdzie mieszkają Nowakowie?
Najwięcej nosicieli nazwiska mieszka w województwach wielkopolskim (33 705), śląskim (28 866) i małopolskim (23 006). Kobiet o tym nazwisku jest 95 511, mężczyzn 92 221.
| Województwo | Liczba osób |
|---|---|
| Wielkopolskie | 33 705 |
| Śląskie | 28 866 |
| Małopolskie | 23 006 |
| Mazowieckie | 15 102 |
| Łódzkie | 14 160 |
| Dolnośląskie | 12 361 |
| Świętokrzyskie | 10 902 |
| Kujawsko-pomorskie | 9 508 |
| Podkarpackie | 8 961 |
| Zachodniopomorskie | 6 927 |
| Pomorskie | 5 708 |
| Lubuskie | 5 131 |
| Opolskie | 5 129 |
| Lubelskie | 4 989 |
| Warmińsko-mazurskie | 2 496 |
| Podlaskie | 781 |
Źródło: IJP PAN, hasło NOWAK. Słownik nie podaje daty stanu danych.
Nazwisko Nowak za granicą
Według IJP PAN poza Polską nazwisko nosi najwięcej osób w Wielkiej Brytanii (40 898), w Niemczech (40 808) i w USA (22 436); we Francji 5 659, na Słowacji 4 890, w Australii 1 518. Szacunki serwisu Forebears (dane z 2014 r.) mówią o ok. 355 543 osobach na całym świecie, w 114 krajach – to wartość przybliżona, liczona innym sposobem niż dane IJP.
Znane osoby o nazwisku Nowak
- Kazimierz Nowak (1897–1937) – podróżnik; w latach 1931–1936 przejechał Afrykę rowerem.
- Andrzej Nowak (ur. 1960) – historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Noszenie tego samego nazwiska nie oznacza pokrewieństwa.
Trzy plakaty A3 (Geneza, Podróż, DNA) i Karta źródeł z pełną dokumentacją. Wersja PDF od 99 zł, wydruk A3 od 299 zł. Wpisz nazwisko, a przeniesiemy je do zamówienia:
Sprawdź swoje nazwisko
Masz inne nazwisko? Na posladach.com wpiszesz je i zobaczysz, co o nim wiemy. Pamiętaj: „DNA nazwiska” na naszych plakatach to graficzna metafora, a nie badanie genetyczne.
Źródła: Instytut Języka Polskiego PAN, Internetowy słownik nazwisk w Polsce (wersja 2.0), hasło NOWAK, nazwiska.ijppan.pl; Słownik staropolskich nazw osobowych (SSNO), t. IV; Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku (AntrP), t. III; H. Górnowicz, Słownik nazwisk mieszkańców Powiśla Gdańskiego (GórPow) – wszystko za IJP PAN; Forebears, forebears.io/surnames/nowak (dane 2014); Wikipedia – hasła „Kazimierz Nowak (podróżnik)” i „Andrzej Nowak (historyk)”.